Czym jest HPV? Wirus HPV (z ang. Human Papillomavirus) to ludzki wirus brodawczaka odgrywający bardzo istotną rolę w powstawaniu raka szyjki macicy. HPV infekujący narządy moczowo-płciowe jest bardzo powszechnym wirusem, który przekazywany jest poprzez kontakty seksualne, najczęściej podczas stosunku klasycznego i analnego. Wirus ten atakuje głównie tkankę skórną i odbytowo-płciową. Obecnie znanych jest ponad 120 typów wirusa HPV, z czego ponad 40 typów przekazywanych jest drogą płciową i ma powinowactwo do nabłonków okolic anagenitalnych. Ponad 40 typów wirusa może zakażać narządy rozrodcze mężczyzn i kobiet. Większość typów wirusa HPV nie powoduje żadnych objawów, a zakażenie nimi mija samoistnie, jednak niektóre z nich mogą prowadzić do rozwoju raka szyjki macicy u kobiet. Wirusy przekazywane drogą płciową możemy podzielić na dwie grupy:

• wirusy niskoonkogenne (niskiego ryzyka): HPV typ 6, 11, 13, 30, 32, 34, 39, 40, 42, 43, 44, 45, 51, 53, 54, 55, 56, 57, 59, 61, 62, 64, 66, 68, 69
• wirusy wysokoonkogenne (wysokiego ryzyka): HPV typ 16, 18, 31, 33, 35, 52, 58, 67. 2 3

Typy wirusa o niskim potencjale onkogennym odpowiedzialne są za powstawanie łagodnych zmian brodawkowatych narządów rozrodczych u kobiet i mężczyzn określanych jako kłykciny kończyste. Typy obdarzone wysokim potencjałem onkogennym znajdowane są głównie w komórkach raka szyjki macicy (ponad 90%). 4 5 6 Zakażenie tymi typami wirusa związane jest również z występowaniem innych, dużo rzadziej występujących nowotworów narządów moczowo-płciowych, takich jak rak odbytu, pochwy i sromu (obszar wokół wejścia do pochwy). Z danych statystycznych wynika, że ok. 75% aktywnych seksualnie kobiet na pewnym etapie swojego życia ulega zakażeniu wirusem HPV. W 80% przypadków wirus zwykle ustępuje samoistnie w ciągu kilku miesiący, jednak forma przewlekła zakażenia dotyczy 20% kobiet. HPV DNA jest obecny w 99,7% przypadków raka szyjki macicy. Przetrwała infekcja HPV zwiększa 500 razy ryzyko rozwoju raka szyjki macicy. 7 8 9 Ocenia się, że immunosupresja, HIV, palenie tytoniu, czynniki genetyczne mogą uniemożliwić układowi odpornościowemu zahamowanie i zwalczenie infekcji wywołanej wirusem HPV. Istnieją pośrednie dowody na istnienie utajonej formy zakażenia wirusem HPV, która to pod wpływem dysfunkcji układu odpornościowego wykazuje zdolność do ponownej aktywacji wirusa. Szczyt częstości zakażenia wirusem HPV u kobiet i mężczyzn przypada pomiędzy 15 a 25 rokiem życia. Spośród kobiet z pozytywnym wynikiem HPV, zmiany patologiczne obserwowane w materiale cytologicznym stwierdza się u 5- 10%. Częstość zakażeń wirusem HPV spada wraz z wiekiem. Szczyt zachorowań na raka szyjki macicy notowana jest u kobiet w wieku 45 - 59 lat. Każdy kto miał kiedykolwiek kontakt płciowy z inną osobą może być zakażony wirusem HPV. Zarówno kobiety, jak i mężczyźni mogą zastać zainfekowani wirusem - i przekazać go swemu partnerowi seksualnemu – zupełnie nie będąc tego świadomymi. Związek pomiędzy zakażeniem wirusem HPV a nowotworem szyjki macicy Niektóre typy wirusa HPV mogą infekować szyjkę macicy u kobiet i powodować zmiany w obrębie budujących ją komórek. W większości przypadków, zakażenie wirusem HPV mija samoistnie, a komórki szyjki macicy wracają do normalnego stanu. Jednak, czasem HPV utrzymuje się i kontynuuje zmienianie komórek szyjki macicy. Zmiany w obrębie tych komórek (czyli stan przednowotworowy), jeśli nie są leczone, mogą z czasem prowadzić do rozwoju nowotworu. W Polsce rak szyjki macicy jest drugim co do częstości nowotworem występującym u kobiet, a wyniki leczenia są złe ze względu na wykrywanie głównie zaawansowanych postaci raka. Według danych z piśmiennictwa, 80% nowych zachorowań na raka szyjki macicy dotyczy krajów rozwijających się. Polska ma najwyższe współczynniki zachorowalności i umieralności na raka szyjki macicy ze wszystkich państw stowarzyszonych w Unii Europejskiej. Sytuacja epidemiologiczna dotycząca występowania raka szyjki macicy w Polsce stawia nasz kraj na równi z państwami trzeciego świata. 11 Typy wirusa o niskim potencjale onkogennym odpowiedzialne są za powstawanie łagodnych zmian brodawkowatych określanych jako kłykciny Kończyste. Pozostałe typy obdarzone wysokim potencjałem onkogennym znajdowane są głównie w komórkach raka szyjki macicy (ponad 90%). 4 5 6 Stosowany w laboratorium Nucleagena test to jedyny w Polsce test jakościowy, który wykrywa aż 33 najczęściej występujące genotypy wirusa HPV. Test wykrywa 8 typów wysokoonkogennych - 16, 18, 31, 33, 35, 52, 58, 67 oraz 25 typów niskoonkogennych - 6, 11, 13, 30, 32, 34, 39, 40, 42, 43, 44, 45, 51, 53, 54, 55, 56, 57, 59, 61, 62, 64, 66, 68, 69. Laboratorium Nucleagena oferuje pierwszy w Polsce test ilościowy do detekcji onkogennych genotypów HPV (16, 18, 31, 33, 35, 52, 58 i 67) posiadającym znak CE oparty o nowoczesną metodą Real-Time PCR. Test ten jest doskonałym narzędziem podczas regularnych badań lekarskich i detekcji HPV w próbkach klinicznych. Wszelkie prawa autorskie zastrzeżone.